Podstawą antykoncepcji hormonalnej jest transportowanie do organizmu hormonów pochodzenia sztucznego. Mimo że surowiec ten nie jest wytworzony w sposób naturalny - jego działanie jest zbliżone do działania naturalnych hormonów płciowych kobiety.

W antykoncepcji hormonalnej zazwyczaj stosuje się preparaty z dwoma rodzajami hormonów:

• etynyloestradiol (hormon z grupy estrogenów),
• progestageny (grupa hormonów steroidowych).   

Ważne! Uwalniane hormony nie oddziałują na organizm w sposób bierny - mają znaczący wpływ na jego funkcjonowanie.

Na przestrzeni lat nastąpiło zdecydowane zredukowanie ilości etynyloestradiolu w preparatach, jakimi są doustne środki antykoncepcyjne. Działanie to podyktowane było między innymi wykazaniem przez hormon z grupy estrogenów (etynyloestradiol) - wpływu na wzrost syntezy białek a co za tym idzie, także osoczowych czynników krzepnięcia w wątrobie i poprzez to na zwiększenie ryzyka zakrzepicy w układzie żylnym.

Pigułka nie dla wszystkich

Niestety nie każda kobieta może sięgnąć po antykoncepcję hormonalną, do których należą dwuskładnikowe pigułki. Panie, u których występuje nadciśnienie tętnicze, zdecydowanie powinny zrezygnować z tej formy zapobiegania ciąży. Przyjmowanie pigułek z rozpoznanym nadciśnieniem może skutkować dalszym jego wzrostem, który w efekcie nie tylko wpłynie na komplikacje związane z jego regulacją, ale również odbije się na stanie serca (obciążając go).

W grupie, która nie powinna przyjmować pigułek znajdują się również kobiety z:

• niewydolnością żylną,
• schorzeniami mięśnia sercowego.

Poprzez stosowanie hormonów może zostać zachwiana gospodarka lipidowa organizmu w skutek wzrostu ilości tzw. „złego cholesterolu” (LDL - lipoproteiny o niskiej gęstości). W efekcie wzrasta prawdopodobieństwo pojawienia się zakrzepicy żylnej, a w niektórych przypadkach także zawału serca.

Ważne! Ryzyko zawału zwiększa się u kobiet palących po 35 - roku życia.

Generacje pigułek antykoncepcyjnych - charakterystyka

Tabletki antykoncepcyjne dzieli się na cztery generacje - zazwyczaj w każdej z nich znajduje się identyczny rodzaj estrogenu (etynyloestradiol). Przynależność generacyjna uwarunkowana jest odmianą użytego progestagenu.

• I generacja (najstarsza) - było to połączenie estrogenu oraz progesteronu (progestagen - chlormadinon) w dużych stężeniach. Owa generacja nie jest już obecnie stosowana. Wycofanie spowodowane było zbyt dużą ilością działań niepożądanych a także androgenizacją (pojawienie się cech męskich).
• II generacja (progestagen - octan norethisteronu bądź lewonorgestrel) - środki te pobudzają dwa rodzaje receptorów, odpowiedzialnych za pracę hormonów.
• III generacja (progestagen - gestoden bądź norgestimat) - to środki selektywnie stymulujące receptory androgenowe.
• IV generacja (progestagen - dienogest) - środki najnowocześniejsze, stymulują tylko receptory progestagenowe.

fot. panthermedia

Ważne! Przez wzgląd na stałość bądź zmienność składu hormonalnego - pigułki dzieli się na jednofazowe (najczęściej używane, mające stały skład hormonów sterydowych podczas całego cyklu miesięcznego), dwufazowe (wycofane z użycia), trójfazowe (zmienny skład hormonalny, czym zbliżone są do wahań fizjologicznych hormonów w trakcie cyklu miesięcznego).