Najczęstszym miejscem występowania jest otrzewna miednicy mniejszej i narządy w niej występujące tj. jajniki, jajowody, jelito, moczowody, pęcherz moczowy. Zdecydowanie rzadziej spotykana jest poza miednicą na przykład w płucach, na siatkówce oka lub w mózgu. Do chwili obecnej naukowcy nie przedstawili  żadnej jednoznacznie potwierdzonej teorii powstawania endometriozy. Według jednej z najpopularniejszych, komórki endometrium przemieszczają  z krwią miesiączkową przez jajowody do jamy otrzewnej i w cyklu miesiączkowym,  pod wpływem hormonów ulegają takim samym przemianom, jak komórki endometrium występujące w jamie macicy. Niestety teoria ta nie tłumaczy przypadków występowania endometriozy w odległych od miednicy mniejszej narządach.

Choroba jest bardzo trudna w leczeniu ze względu na swój nawrotowy charakter. „Wybierając ścieżkę leczenia pacjentki, należy brać pod uwagę szereg różnych aspektów, począwszy od zaawansowania choroby, przez plany związane z macierzyństwem, po jej nastawienie do wybranej metody. Nie każda kobieta akceptuje interwencję chirurgiczną. W wielu przypadkach kluczowe okazuje się leczenie dietetyczne, fizjoterapia i pomoc psychologa” – komentuje dr Joanna Jacko, ginekolog ze Szpitala Medicover.

Kiedy operacja?

Celem leczenia operacyjnego endometriozy jest uwolnienie zrostów, przywrócenie warunków anatomicznych, wycięcie guzów endometrialnych, poprawa płodności i przede wszystkim zniesienie dolegliwości bólowych.  Dlatego też ta metoda leczenia powinna dotyczyć przede wszystkim kobiet z dolegliwościami bólowymi, u których inne metody leczenia nie przynoszą poprawy.  Również pacjentki z niepłodnością po przeprowadzeniu dokładnej diagnostyki, wykluczającej inne przyczyny niemożności zajścia w ciążę’ powinny rozważyć leczenie operacyjne. „Zawsze wskazaniem do operacji są duże guzy endometrialne naciekające jelito, drogi moczowe i pęcherz moczowy, a także przegrodę odbytniczo-pochwową – wyjaśnia dr Joanna Jacko.

fot. Szpital Medicover

Przygotowanie do operacji

W momencie, gdy zapadnie decyzja o tym, że konieczne jest leczenie operacyjne, należy dokładnie zaplanować zakres operacji. Bardzo ważna jest dokładna ocena zaawansowania choroby i odpowiednie przygotowanie pacjentki do operacji. Jeśli kobieta nie jest leczona hormonalnie, to optymalnym czasem na wykonanie operacji jest pierwsza połowa cyklu. Przed operacją należy wykonać badania obrazowe tzn. eksperckie USG z kontrastem, a w wybranych przypadkach rezonans magnetyczny lub kolonografię . Anestezjolog kwalifikujący pacjentkę do znieczulenia zaleci badania laboratoryjne z krwi, EKG i RTG klatki piersiowej. W zależności od występowania towarzyszących chorób przewlekłych może rozszerzyć diagnostykę o inne badania i konsultacje specjalistów. Do szpitala należy zgłosić się dzień przed planowaną operacją, w celu odpowiedniego przygotowania do zabiegu i zastosowania profilaktyki przeciwzakrzepowej  Pacjentka w dniu operacji powinna być na czczo, co oznacza, że od ostatniego posiłku musi minąć 6 -8 godzin.